نتانیاهو و «شش‌ضلعی» خیالی؛ معمای ائتلاف در خلأ دیپلماتیک

ائتلافی که وجود خارجی ندارد؛ تحلیل طرح نتانیاهو برای تشکیل «بلوک شش‌ضلعی» در برابر ایران و ترکیه به شرح ذیل است:

شکاف فرقه‌ای یا بازاریابی ژئوپلیتیکنتانیاهو در تشریح این طرح، خاورمیانه را به دو محور «سنی رادیکال» و «شیعه رادیکال» تقسیم کرده و هدف از ائتلاف پیشنهادی را مقابله با این دو محور اعلام کرده است. آندریاس کریگ، استاد کینگز کالج لندن، این چارچوب‌بندی را فاقد اعتبار می‌داند و معتقد است آنچه نتانیاهو «ائتلاف» می‌نامد، در بهترین حالت «هماهنگی امنیتی موردی و دیپلماسی مبادله‌ای» است و شباهتی به پیمان‌های ناتوگونه ندارد. او این ابتکار را «برندینگ مجموعه‌ای از روابط موجود» توصیف می‌کند.

هند؛ شریک سخت‌گیر نه متحد ایدئولوژیک

دومین سفر نارندرا مودی به اسرائیل از ۲۵ فوریه ۲۰۲۶ و سخنرانی او در کنست، در نگاه اول گمانه‌زنی‌ها درباره پیوستن هند به این ائتلاف را تقویت می‌کند. اما دهلی نو که عضو مؤسس جنبش عدم تعهد است، همواره از بلوک‌بندی‌های سخت پرهیز کرده و روابط گسترده‌ای با ایران (با پیشینه «تمدنی») و عربستان دارد. کریگ هشدار می‌دهد چارچوب‌بندی نتانیاهو، هند را به گسل‌های خاورمیانه می‌کشاند، در حالی که منافع اصلی این کشور در فناوری و تجارت خلاصه می‌شود، نه امضای قرارداد‌های ایدئولوژیک.

یونان و قبرس؛ مانع بزرگ دیوان کیفری

هر دو کشور یادشده عضو دیوان کیفری بین‌المللی هستند و بر اساس حکم نوامبر ۲۰۲۴ این دیوان، موظف به بازداشت نتانیاهو در صورت ورود به خاک خود می‌باشند. با این حال، همکاری دفاعی ادامه دارد: یونان دسامبر ۲۰۲۵ خرید ۳۶ سامانه راکتی PULS به ارزش ۷۶۰ میلیون دلار را تصویب کرد و مذاکرات برای بسته ۳.۵ میلیارد دلاری شامل سامانه پدافند هوایی اسرائیلی ادامه دارد. قبرس نیز سامانه‌های اسرائیلی دریافت کرده است. اما هم‌زمان، نخست‌وزیر یونان فوریه ۲۰۲۶ برای تثبیت روابط با آنکارا به ترکیه سفر کرده است.

محور سنی؛ ساخته ذهن نتانیاهو

عمر اوزکیلیجیک از آتلانتیک کانسیل تأکید می‌کند هماهنگی دیپلماتیک کشور‌های عربی علیه اسرائیل (از جمله محکومیت به‌رسمیت‌شناختن سومالی‌لند و حملات به سوریه) یک «ائتلاف سنی» نیست، بلکه «رفتار واقع‌بینانه ژئوپلیتیک» کشور‌هایی است که اتفاقاً سنی‌نشین هستند. دیدار اردوغان از عربستان و مصر در فوریه ۲۰۲۶ نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.

پاسخ به بحران داخلی

این طرح در شرایطی مطرح می‌شود که نتانیاهو با سه اتهام فساد (ارتشا، کلاهبرداری و خیانت در امانت) و انتخابات پیش رو مواجه است. اوری گلدبرگ، تحلیلگر اسرائیلی، وضعیت اقتصادی اسرائیل را «در بهترین حالت متزلزل و در بدترین حالت در حال غرق» توصیف می‌کند و طرح شش‌ضلعی را «پناه بردن به دنیای خیالی» برای فرار از واقعیت‌های تلخ می‌خواند.