گودال ترسناک پر از اسکلت در یک مزرعه

در گوشه‌ای آرام و دل‌انگیز از یک مزرعه‌ی انگلیسی، زیر چمن‌های سبز انبوه و گل‌های زرد آلاله که در آفتاب روییده بودند، باستان‌شناسان به کشفی هولناک دست یافتند.

آن‌ها هنگام الک‌کردن خاک، به گودالی برخوردند که قدمت آن به حدود ۱۲۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. این گودال پر از اسکلت بود، برخی کامل و برخی تکه‌تکه و نشانه‌های مرگ‌های خشونت‌بار و وحشتناک روی آن‌ها وجود داشت.

اسکار آلدرد، باستان‌شناس دانشگاه کمبریج که بر حفاری‌های بهار و تابستان گذشته در پارک روستایی وندِلبری، حدود ۴٫۸ کیلومتر خارج از کمبریج نظارت می‌کرد، گفته: «اینجا، به هر شکلی که به آن نگاه کنیم، خشونت شدید میان افراد در جریان بوده است.»

به گفته آلدرد، این گودال ممکن است بقایای یک نبرد یا اعدام‌هایی در سده‌ی هشتم یا نهم میلادی را در خود داشته باشد، اما شواهد در هر دو جهت هنوز قطعی نیستند.

یکی از اجساد دَمر دفن شده بود که به گفته‌ی آلدرد «نشانه‌ی بی‌احترامی شدید» است و شاید دست‌ها و پاهایش بسته شده بودند.

جسد دیگری نیز بود که بدون‌شک سر بریده شده بود؛ نخستین مهره‌ی ستون فقراتش بریده شده و اثری از برش عمیق روی فک پایینش دیده می‌شد. از جسد دیگری تنها استخوان‌های بخش پایینی پا، کف پاها و کشکک‌ها باقی مانده بود. همه این اجساد در یک گودال واحد دفن شده بودند؛ کاری که برای آن دوره عجیب بود، زیرا طبق رسوم مسیحی، حتی افرادی که اعدام می‌شدند هم جداگانه به خاک سپرده می‌شدند.

یکی از اجساد جمجمه‌ای دارای سوراخِ جراحی‌شده داشت (سمت چپ)، شش جمجمه روی اجساد پیدا شد (سمت راست)

آلدرد افزود که باستان‌شناسان هیچ شیء یا مصنوعی نزدیک اجساد نیافتند؛ موضوعی که نشان می‌دهد «این افراد از هرگونه دارایی عاری شده و سپس دفن شده‌اند.»

آلدرد معتقد است همه‌ی این عوامل «نشانه‌های باورپذیری از اعدام» به شمار می‌آیند، اما وجود شش جمجمه‌ی دیگر که روی چهار جسد و پاهای جسد دیگری قرار داشتند، نشان می‌دهد «با یک اعدام ساده و سرراست روبه‌رو نیستیم.»

به گفته‌ی آلدرد، به نظر می‌رسد چهار جسد و بخشی از جسد دیگر هم‌زمان دفن شده‌اند و آن‌ها پس از افرادی که جمجمه‌هایشان در گودال قرار دارد جان باخته‌اند، زیرا این جمجمه‌ها دیگر فک پایینی ندارند.

آلدرد می‌گوید این موضوع می‌تواند گواه این باشد که این جمجمه‌ها «شاید جایی به نمایش گذاشته شده بودند یا اگر موضوع به نبرد مربوط باشد، بقایایی از یک میدان جنگ بوده‌اند» و سپس در گودال دفن شده‌اند.

کشف چنین محوطه‌ای برای باستان‌شناسان فرصتی است تا فرهنگ و جامعه‌ی انگلستانِ اوایل قرون وسطی را بهتر درک کنند؛ دوره‌ای که کشور به چندین پادشاهی تقسیم شده بود، اما حاکمانی مانند «اُفا» در پی یکپارچه‌سازی آن بودند و «آلفرد کبیر» با مهاجمان وایکینگ می‌جنگید.

فردی که جمجمه‌اش سوراخ شده بود، برای آن دوران به‌طرز عجیبی قدبلند بود

باستان‌شناسان هنوز امیدوارند داده‌های بیشتری درباره‌ی این اجساد به دست آورند. آن‌ها معتقدند همگی مرد بوده‌اند، اما بررسی‌های بیشترِ استخوان‌ها این موضوع و همچنین نسبت خویشاوندی احتمالی آن‌ها را تأیید خواهد کرد.

به گفته‌ی آلدرد، گروه تحقیقاتی همچنین می‌خواهد دندان‌های اسکلت‌ها را تحلیل کند؛ کاری که رژیم غذایی و خاستگاه جغرافیایی آن‌ها را آشکار خواهد کرد و مهم‌تر از همه، به باستان‌شناسان کمک می‌کند بفهمند آیا این اجساد متعلق به آنگلوساکسون‌ها هستند یا وایکینگ‌ها.

تحلیل‌های بیشتر همچنین تاریخ‌گذاری دقیق‌تری از اجساد ارائه خواهد داد و به پژوهشگران اجازه می‌دهد برخی فرضیه‌های خود را محدودتر کنند.

آلدرد باور دارد اگر اجساد به سده‌ی نهم میلادی تعلق داشته باشند، به احتمال زیاد درگیر نبردی میان ساکسون‌ها و وایکینگ‌ها بوده‌اند؛ در حالی که اگر به سده‌ی هشتم میلادی یعنی پیش از یورش وایکینگ‌ها مربوط باشند، به احتمال زیاد در چارچوب نوعی اجرای عدالت کشته شده‌اند.

با این حال، برخی جزئیات چشمگیر هم‌اکنون هم آشکار هستند. یکی از اجساد سوراخ بزرگی در جمجمه دارد که نشان می‌دهد فرد تحت عمل جراحی باستانی ترپاناسیون (trepanation) قرار گرفته؛ عملی که تصور می‌شد به درمان میگرن، تشنج و اختلالات روانی کمک می‌کند. قد این فرد نزدیک به ۱۹۶ سانتی‌متر بوده؛ قدی شگفت‌انگیز در دورانی که میانگین قد مردان حدود ۱.۶۷ بود.

تریش بایرز، متصدی بخش باستان‌شناسی دانشگاه کمبریج گفته: «این فرد ممکن است توموری داشته که غده هیپوفیز او را تحت تأثیر قرار داده و سبب افزایش بیش از حد هورمون‌های رشد شده باشد.»

«ما می‌توانیم این را در ویژگی‌های منحصر به فرد در ساق‌های بلند استخوان‌های اندام و سایر نقاط اسکلت ببینیم. چنین وضعیتی در مغز منجر به افزایش فشار در جمجمه شده و سبب سردردهایی شده که سوراخ کردن جمجمه شاید تلاشی برای تسکین آن بوده است.»

این اجساد در یک حفاری آموزشی به عنوان بخشی از مدرک کارشناسی باستان‌شناسی دانشگاه کشف شدند که بخشی از یک تحقیق پنج‌ساله در واندلبری بود. اینجا شامل یک قلعه تپه‌ای مربوط به عصر آهن می‌شود که به مدت ۲۰۰۰ سال مسکونی بوده و آن را به مکانی محبوب برای برنامه‌های آموزشی تبدیل کرده است.

گرِیس گرندفیلد، دانشجوی کارشناسی، به یاد می‌آورد که این تیم ابتدا یک جسد کشف کرد، قبل از اینکه برای حفاری بعدی به آنجا برگردد و اسکلت‌های بیشتری پیدا کند.

او به سی‌ان‌ان گفته: «کاملاً گیج‌کننده بود، چون انتظار نداشتیم چیز دیگری پیدا کنیم. فکر کردن به اینکه چه تعداد تکه استخوان از بدن افراد جدا شده، واقعاً نگران‌کننده بود.»