گزارشی از دانشگاه فرانسوی که نیمی از دانشجویانش نام مستعار دارند!

به گزارش ایسنا، این کلاس‌ها در پردیس «سیانس پو سن-ژرمن» در حاشیه پاریس برگزار می‌شود؛ جایی که بیشتر شبیه لوکیشن یک فیلم جاسوسی است تا یک دانشگاه. ساختمان‌های سنگین و تیره اوایل قرن بیستم، خیابان‌های شلوغ و بی‌روح اطراف و دروازه‌های فلزی بلند، فضایی سرد، بسته و کاملا محتاطانه ایجاد کرده‌اند. محیطی که به‌خوبی با هدف اصلی اینجا هم‌خوانی دارد: آموزش و بازآموزی نیروهای اطلاعاتی فرانسه.

این برنامه آموزشی «دیپلم اطلاعات و تهدیدات جهانی» نام دارد؛ دوره‌ای منحصربه‌فرد که دانشجویان جوان حدودا ۲۰ ساله را کنار مأموران فعال سرویس‌های مخفی فرانسه ــ اغلب در بازه سنی ۳۵ تا ۵۰ سال ــ می‌نشاند. این دوره با همکاری «آکادمی اطلاعات» فرانسه طراحی شده؛ نهادی که بازوی آموزشی سرویس‌های امنیتی این کشور به‌شمار می‌رود.

ایده شکل‌گیری این دوره به یک دهه پیش بازمی‌گردد، اما پس از حملات تروریستی سال ۲۰۱۵ در پاریس شتاب گرفت. دولت فرانسه که با موج جدیدی از تهدیدات امنیتی روبه‌رو شده بود، تصمیم گرفت ظرفیت دستگاه‌های اطلاعاتی خود را به‌طور گسترده افزایش دهد. از همین‌رو، از دانشگاه سیانس پو خواست دوره‌ای طراحی کند که هم نیروهای بالقوه را آموزش دهد و هم سطح دانش ماموران شاغل را به‌روز نگه دارد.

این دیپلم شامل ۱۲۰ ساعت آموزش فشرده طی چهار ماه است و برای دانشجویان بیرونی، از جمله ماموران اطلاعاتی و کارکنان شرکت‌های بزرگ، حدود ۵ هزار یورو هزینه دارد. هدف اصلی دوره، شناسایی تهدیدها در هر شکل و هر مکان، و یادگیری روش‌های تحلیل، ردیابی و مقابله با آن‌هاست. از اقتصاد جرایم سازمان‌یافته و اطلاعات تجاری گرفته تا خشونت سیاسی و خطرات وابستگی بیش از حد به فناوری.

برای ورود به یکی از این کلاس‌ها، حتی یک خبرنگار هم باید از فیلتر نهادهای امنیتی عبور کند. در یکی از جلسات با موضوع «اطلاعات و اتکای افراطی به تکنولوژی»، دانشجویانی حضور دارند که برخی‌ از آنها با نام‌های مستعار معرفی می‌شوند. یکی از آن‌ها مردی حدودا چهل‌ساله است که خود را «راجر» می‌نامد و ادعا می‌کند بانکدار است. او می‌گوید برای ارائه ارزیابی ریسک به مشتریانش در غرب آفریقا به این دوره آمده است.

به گفته پروفسور کرتزیه، سرویس‌های مخفی فرانسه در سال‌های اخیر به‌طور چشمگیری گسترش یافته‌اند و اکنون حدود ۲۰ هزار نفر در «حلقه داخلی» آن‌ها فعالیت می‌کنند؛ حلقه‌ای شامل DGSE برای مأموریت‌های خارجی و DGSI برای تهدیدات داخلی.

جذابیت این دوره فقط محدود به دولت نیست. شرکت‌های بزرگ فرانسوی، از صنایع دفاعی و هوافضا گرفته تا برندهای لوکس، به‌شدت به فارغ‌التحصیلان این برنامه علاقه‌مندند. تهدیدات مداوم سایبری، جاسوسی صنعتی و خرابکاری باعث شده شرکت‌هایی مانند اورنج، تالس و حتی گروه‌های تجاری به سراغ این دانشجویان بروند.

امسال ۲۸ نفر در این دوره ثبت‌نام کرده‌اند که شش نفرشان مامور اطلاعاتی هستند. آنها معمولا جدا از دیگران می‌ایستند، کمتر صحبت می‌کنند و برگه حضور و غیاب را فقط با نام کوچک امضا می‌کنند. یکی از آن‌ها می‌گوید این دوره مسیر میان‌بری برای ارتقا و خروج از کار دفتری است.

در میان دانشجویان جوان‌تر، نگاه‌ها به‌شدت واقع‌گرایانه است. «جیمز باند» برایشان الگو نیست. یکی از آنها در این مورد می‌گوید: «این شغل هیجان‌انگیز نیست؛ تحلیل ریسک است.»

نکته قابل‌توجه دیگر، حضور پررنگ زنان است که  تقریبا نیمی از کلاس را تشکیل می‌دهند. به گفته مدرسان، این نسل جدید هم میهن‌دوست‌تر است و هم امنیت را ابزاری برای ساختن جهانی امن‌تر می‌بیند. با این حال، استاد دوره تأکید می‌کند که واقعیت با افسانه فاصله دارد: «اکثر نیروهای اطلاعاتی هرگز وارد میدان نمی‌شوند. بیشتر این شغل‌ها پشت میز است، نه در تعقیب‌وگریزهای سینمایی.»

منبع : ایسنا