پیامدهای عاطفی مشغله‌های کاری پدر بر فرزندان

مجتبی حورایی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه عدم حضور پدر در خانه به دلیل شغل و حرفه وی، دو پیامد مهم و کلی به دنبال دارد، اظهار کرد: یکی پیامد عاطفی و دیگری پیامد امنیتی به معنای احساس امن و امان بودن است. پیامد عاطفی به صورت حمایت از همسر و فرزندان پدیدار می‌شود و نظارت بر خانواده را می‌توان به عنوان پیامد امنیتی حضور پدر در خانه دانست. 

وی با تاکید بر اینکه خود پدران نیز در طول مدتی که از خانه دور هستند، به دلیل وابستگی و دلبستگی به خانواده، با فشارهای روانی و عاطفی مواجه هستند، ادامه داد: این پدران با عدم حضور در خانه دچار نگرانی و خلا عاطفی شده و احساس گناه و ناکافی بودن در آن‌ها بروز می‌کند.

این روانشناس و مشاور خانواده گفت: زمانی که شغلی جایگزین با حضور در کنار خانواده برای پدر فراهم است، اما پدر ناچار به انتخاب شغلی با راه دور است، این احساس گناه و عذاب وجدان در وی دو چندان می‌شود. در واقع اینکه پدر برای تامین نیازهای معیشتی به دور از خانواده مشغول به کار است یا به دلیل عشق و علاقه شخصی، در احساسات وی تاثیرگذار است. 

حورایی درباره نشانه‌های تبدیل شدن فشار روانی به فرسودگی روانی، مطرح کرد: از مهم‌ترین و رایج‌ترین نشانه‌های تبدیل فشار روانی به فرسودگی روانی در پدران، پرخاشگری و افسردگی است. به طور معمول پدران برون‌گرا با پرخاشگری‌های بی‌دلیل و بهانه‌جویی و پدران درون‌گرا با انزوا و افسردگی به دوری از خانواده پاسخ می‌دهند. 

وی با تاکید بر نقش مادر در شرایط دوری پدر از خانواده خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی مادر باید همزمان نقش پدر و مادر را برای فرزندان ایفا کند. مادر باید نقش خود را به صورت تمام و کمال ایفا کرده و همزمان کاری کند که فرزندان، نبود پدر را احساس نکنند. باتوجه به روحیات لطیف و ظریف زن، این حجم از وظایف برای مادر می‌تواند موجب خستگی، بی‌تابی و کم شدن تاب‌آوری در مادر شود.

این روانشناس و مشاور خانواده با اشاره به نقش حمایت اطرافیان و دوستان در کاهش فشارهای روانی وارده بر این خانواده‌ها، یادآور شد: اطرافیان نزدیک مانند خاله، دایی، عمه و عمو در این شرایط می‌توانند با حمایت خود نقش موثری ایفا کنند و از فشار روانی خانواده بکاهند. آن‌ها باید ضمن کمک به مادر، نبود پدر در خانواده را کم‌رنگ‌تر جلوه دهند.

پدران باید پاسخگوی نیازهای عاطفی فرزندان خود باشند

حورایی با بیان اینکه پدر علاوه بر نیازهای فیزیولوژیک فرزندان مانند آب و غذا، باید پاسخگوی نیازهای عاطفی آن‌ها نیز باشد، تصریح کرد: این نیاز شامل امنیت، حمایتگری، محبت، نوازش کلامی و دستی توسط پدر می‌شود. زمانی که این نیازها توسط پدر برطرف نمی‌شوند، فشارهای روانی و عاطفی زیادی به کودکان تحمیل می‌گردد. 

وی اضافه کرد: به طور کلی واکنش کودکان و نوجوانان به این دوری متفاوت است. این واکنش به نوع تربیت فرزندان بستگی دارد. برخی فرزندان در نبود پدر، احساس مسئولیت کرده و تلاش می‌کنند تا نقش پدر را در خانه پر کنند. اما برخی فرزندان در نبود پدر با مادر پرخاش کرده و اوضاع خانه را به هم می‌ریزند.

این روانشناس و مشاور خانواده درباره تاثیر دوری بر رابطه عاطفی زوجین، اظهار کرد: طبیعتاً دوری و فاصله، بر رابطه عاطفی زوجین اثرگذار است و می‌تواند موجب بروز فشارهایی بر دو طرف شود. صحبت تلفنی با یکدیگر بار روانی حاکم بر زوجین را کاهش می‌دهد، اما هیچگاه قادر به جایگزینی با صحبت حضوری نمی‌شود. 

حورایی ادامه داد: گاهی اوقات به دنبال این دوری، فرزندان برای برطرف کردن نیاز عاطفی خود وارد روابط غلط و نادرستی می‌شوند. آن‌ها تلاش می‌کنند تا رابطه عاطفی جدید را جایگزین نبود پدر کنند. برای جلوگیری از این عواقب، مادر وظیفه دارد از پدر یک قهرمان بسازد که در شرایط اقتصادی حاضر برای تامین نیازهای معیشتی خانواده تن به دوری از خانه داده است. در واقع مادر باید کاری کند که فرزندان پدر را مقصر وضعیت موجود ندانند. 

پدر باید زمان حضور در خانه، جایگاه مادر را در مقابل فرزندان بالا ببرد

وی با تاکید بر اینکه پدر نیز باید زمان حضور در خانه، مادر را تکریم کرده و جایگاه وی را در مقابل فرزندان بالا ببرد، بیان کرد: با این کار، هنگام عدم حضور پدر، فرزندان به مادر بی‌احترامی نمی‌کنند، همانند پدر به وی احترام می‌گذارند و از وی فرمان‌برداری خواهند داشت.

این روانشناس و مشاور خانواده گفت: پدران باید توجه داشته باشند که نبود آن‌ها آسیب جدی‌تری نسبت به کمبود رفاه برای خانواده ایجاد می‌کند. بنابراین بهتر است همیشه شغلی که به خانواده نزدیک باشند را در اولویت قرار دهند.

منبع : ایسنا