جنگل‌داری اجتماعی؛ پارادایم نوین مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس

مازیار موثقی امروز دوشنبه ۲۷ بهمن در همایش رویداد ملی جنگل‌داری اجتماعی ـ فرهنگی جنگل‌های زاگرس که در دانشگاه فرهنگیان بروجرد برگزار شد، با اشاره به اهمیت منابع طبیعی در توسعه پایدار کشور اظهار کرد: اگر نگاه ما به منابع طبیعی، نگاهی اساسی و ریشه‌ای باشد، بسیاری از دغدغه‌های اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی به‌صورت خودکار مدیریت خواهد شد.

وی با بیان اینکه لرستان به عنوان یکی از گسترده‌ترین و بااهمیت‌ترین رویشگاه‌های زاگرسی از نظر وسعت، تنوع زیستی و پیوند با معیشت مردم جایگاه ویژه‌ای دارد، افزود: در دهه‌های اخیر جنگل‌های زاگرس هم از نظر سطح و هم از نظر کیفیت دستخوش تغییر شده‌اند و عواملی همچون تغییرات اقلیمی، آفات و بیماری‌ها و تغییر کاربری‌ها، تاب‌آوری این جنگل‌ها را کاهش داده است.

موثقی جنگل‌داری اجتماعی را یک پارادایم و مدل مدیریتی جدید توصیف کرد و ادامه داد: این رویکرد به دنبال آن است که با تلفیق حفاظت و احیا با بهبود معیشت جوامع محلی، مدیریت پایدار جنگل‌ها را محقق کند. در این مدل، نقش مردم و جوامع محلی در تمامی سطوح تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی، اجرا، نظارت و پایش از پایین به بالا پررنگ می‌شود.

وی با اشاره به ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در این حوزه تصریح کرد: توسعه زراعت چوب، طبیعت‌گردی و سایر کسب‌وکارهای سازگار با محیط زیست از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند بنیه اقتصادی مناطق جنگلی را تقویت کند. همچنین قوانین موجود این امکان را فراهم کرده‌اند تا از مسئولیت‌های اجتماعی شرکت‌ها و صنایع برای پیشبرد اهداف جنگل‌داری اجتماعی بهره گرفته شود.

معاون دفتر جنگل‌های خارج از شمال سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور نقش دانشگاه‌ها را در این مسیر برجسته دانست و گفت: اساتید و دانشجویان می‌توانند به عنوان سفیران فرهنگی جنگل‌داری اجتماعی، در تبیین این مفهوم، مطالبه‌گری علمی و تقویت ارتباط میان دستگاه‌های اجرایی و تشکل‌های مردمی نقش‌آفرینی کنند.

وی با تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان دستگاه‌ها خاطرنشان کرد: هیچ سازمانی به تنهایی قادر به مدیریت و حفاظت از جنگل‌ها نیست. بر همین اساس، سند ملی جنگل‌داری اجتماعی با مشارکت دانشگاه‌ها، ادارات کل منابع طبیعی استان‌ها و بیش از ۲۰ دستگاه مختلف تدوین شده و در آن وظایف و الزامات قانونی حدود ۴۰ تا ۵۰ دستگاه به‌طور دقیق مشخص شده است که پس از ابلاغ، مبنای عمل مشترک قرار خواهد گرفت.

موثقی با اشاره به گزارش‌های بین‌المللی افزود: بر اساس اعلام سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، هر یک دلار سرمایه‌گذاری در حوزه جنگل می‌تواند تا پنج دلار بازگشت مستقیم و غیرمستقیم برای جوامع محلی به همراه داشته باشد؛ موضوعی که اهمیت سرمایه‌گذاری‌های سازگار با محیط زیست و مبتنی بر مطالعات محلی را دوچندان می‌کند.

وی تصریح کرد: امید می‌رود با اجرای دقیق سند ملی و ایفای نقش فعال دانشگاه‌ها، دستگاه‌های اجرایی و جوامع محلی، زمینه حفاظت، احیا و مدیریت پایدار بوم‌سازگان ارزشمند زاگرس بیش از گذشته فراهم شود.

منبع : ایسنا