نتیجه مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در ژنو چه شد؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ دور دوم مذاکرات غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا با تمرکز بر موضوع هسته‌ای، در محل سفارت عمان در ژنو برگزار شد. این گفت‌وگوها همانند دور پیشین به‌صورت غیرمستقیم و از طریق هیأت میانجی عمانی انجام گرفت و نمایندگان تهران و واشنگتن دیدگاه‌ها و پیام‌های خود را از طریق طرف واسط مبادله کردند.

ریاست هیأت ایرانی در این دور از مذاکرات را سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، بر عهده داشت. وی در رأس تیمی متشکل از مشاوران حقوقی، دیپلمات‌های ارشد و کارشناسان سازمان انرژی اتمی ایران در این نشست حضور یافت.

طبق اعلام رسمی، محور اصلی این دور از گفت‌وگوها بررسی ابعاد مختلف پرونده هسته‌ای ایران، راهکارهای کاهش تنش، چگونگی رفع تحریم‌ها و بازگشت به مسیر دیپلماسی عنوان شده است.

رایزنی‌های فنی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

در حاشیه این مذاکرات، رایزنی‌های فنی نیز با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجام شد. روز دوشنبه، سیدعباس عراقچی با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، درباره آخرین وضعیت پرونده هسته‌ای ایران و مباحث فنی مرتبط گفت‌وگو کرد.

این دیدار در شرایطی انجام شد که نقش آژانس در هرگونه توافق احتمالی آینده، به‌ویژه در زمینه نظارت‌های فنی و راستی‌آزمایی تعهدات، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. منابع مطلع اعلام کردند گفت‌وگوهای انجام‌شده میان عراقچی و گروسی «سازنده» بوده و به روشن‌تر شدن برخی ابعاد فنی کمک کرده است.

در همین راستا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد: «موضوع هسته‌ای امروز ادامه خواهد یافت و می‌توان گفت روند آن از روز گذشته و با گفت‌وگوهای وزیر امور خارجه کشورمان با همتای عمانی آغاز شده است. امروز نیز احتمالاً حوالی ساعت ۱۲:۳۰ تا ۱۳ مذاکرات ادامه پیدا خواهد کرد.»

وی افزود: «طبق روال معمول، هر دو هیأت ابتدا دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات خود را مطرح می‌کنند و وزیر امور خارجه عمان مطالب را به طرفین منتقل خواهد کرد. موضوع مذاکرات، همان‌گونه که مشخص است، مسائل هسته‌ای خواهد بود.»

بقایی همچنین تصریح کرد: «وزیر امور خارجه کشورمان با مدیرکل آژانس درباره مباحث فنی مرتبط با موضوع هسته‌ای گفت‌وگو کردند.»

انتقال مواضع ایران درباره رفع تحریم‌ها

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در گفت‌وگو با شبکه الجزیره اعلام کرد: «در دیدار هیأت آمریکایی با مقام‌های عمانی، دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران درباره پرونده هسته‌ای و ضرورت رفع تحریم‌ها به طرف مقابل منتقل شده است.»

بر اساس این اظهارات، یکی از محورهای کلیدی مذاکرات، موضوع رفع تحریم‌های اعمال‌شده علیه ایران و ارائه تضمین‌های لازم برای بهره‌مندی تهران از منافع اقتصادی هرگونه توافق احتمالی است؛ موضوعی که همواره از مطالبات اصلی جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات هسته‌ای بوده است.

ارزیابی عراقچی از روند مذاکرات: شروعی خوب با مسیر روشن‌تر

سیدعباس عراقچی پس از پایان دومین دور مذاکرات در ژنو، در گفت‌وگویی با رسانه‌ها اظهار داشت:«امروز دومین دور مذاکرات را با هیأت آمریکایی به صورت غیرمستقیم در محل سفارت عمان در ژنو برگزار کردیم. از دیروز رایزنی‌ها شروع شده بود و گروسی به ژنو آمد و در ابعاد فنی بحث‌های خوبی با ایشان انجام شد و ایشان دیدار با هیأت آمریکایی داشت.»

وی افزود:«در این دور نسبت به دور گذشته بحث‌های کاملا جدی مطرح شد و فضای سازنده‌تری وجود داشت.»

عراقچی با اشاره به طرح ایده‌های جدید در این دور از گفت‌وگوها گفت:«ایده‌های مختلفی مطرح شد و این ایده‌ها به صورت جدی مورد بحث واقع شد و نهایتاً ما بر یکسری اصول راهنما توانستیم یک موافقت کلی پیدا کنیم که از این به بعد براساس آن اصول حرکت خواهیم کرد و وارد متن یک توافق احتمالی خواهیم شد.»

وزیر امور خارجه ایران در ادامه تصریح کرد:«این بدان معنا نیست که به سرعت می‌توانیم به توافق برسیم ولی حداقل مسیر شروع شده است. امیدواریم هر چه زودتر این کار انجام شود و آمادگی داریم برای آن وقت کافی بگذاریم ولی وقتی به تدوین متن می‌رسد کار یک مقدار مشکل‌تر و ریزتر می‌شود.»

وی افزود:«پیشرفت خوبی نسبت به جلسه گذشته صورت گرفت و الان مسیر روشنی پیش رو داریم که به نظرم مثبت است.»

عراقچی همچنین درباره زمان دور بعدی مذاکرات گفت:«زمان مشخصی تعیین نشد و قرار شد دو طرف روی متن‌های یک توافق احتمالی کار انجام دهند و بعد ما این متن‌ها را تبادل کنیم و بعد از آن تاریخ دیگری را برای دور سوم در نظر بگیریم.»

او در پایان تأکید کرد:«نقشه راه به آن معنا نیست ولی الان تصویر روشن‌تری داریم که چه کاری باید صورت بگیرد و چه کاری در ادامه مسیر باید انجام شود. البته هنوز دو طرف مواضعی دارند که نزدیک شدن به همدیکر کار می‌برد ولی حداقل الان یکسری اصول راهنما و راه روشن‌تری داریم که در آن مسیر حرکت کنیم.»

بیانیه رسمی عمان: پیشرفت ملموس و زمینه‌سازی برای ادامه مذاکرات

وزارت امور خارجه عمان نیز شامگاه سه‌شنبه با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد گفت‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا با «پیشرفت ملموسی» به پایان رسیده است.

در این بیانیه آمده است: «بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان پیش از آغاز مذاکرات ایران و آمریکا که امروز در ژنو و تحت نظارت سلطنت عمان برگزار شد، جلسه مشورتی با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا و جارد کوشنر، داماد و مشاور رئیس‌جمهور آمریکا در ژنو برگزار کرد.»

همچنین وزارت خارجه عمان در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:«این جلسه شامل بررسی جامع زمینه مذاکرات و بررسی الزامات موفقیت آنها از همه منظرهای سیاسی و فنی، با روحیه‌ای واقع‌بینانه و سازنده بود که شانس دستیابی به تفاهماتی را که در خدمت اهداف مذاکرات است، افزایش می‌دهد.»

این وزارتخانه در پایان تأکید کرد:«مذاکرات امروز با پیشرفت ملموسی به پایان رسید و راه را برای ادامه قریب‌الوقوع آنها هموار کرد.»

مواضع آمریکا

در سوی دیگر، جی دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگو با شبکه فاکس نیوز درباره روند مذاکرات اظهار داشت:«...در مورد مذاکرات باید بگویم که امروز صبح از برخی جهات این روند خوب پیش رفت. آنها توافق کردند که پس از آن دوباره دیدار کنند. اما از جهات دیگر کاملاً روشن بود که رئیس‌جمهور خطوط قرمزی تعیین کرده است که ایرانی‌ها هنوز مایل نیستند آنها را بپذیرند و درباره‌شان کار کنند. بنابراین ما به تلاش خود ادامه خواهیم داد اما البته رئیس‌جمهور این اختیار را برای خود محفوظ می‌داند که تشخیص دهد دیپلماسی چه زمانی به پایان طبیعی خود رسیده است...»

ونس در ادامه ادبیات تهدیدی واشنگتن علیه تهران را تکرار کرد و مهم‌ترین راه برای مقابله با ایران را جلوگیری از دسترسی به سلاح هسته‌ای دانست.