«اعتکاف»، تمرین یک ریاضت عارفانه است

راضیه شیبک در گفت‌و گو با ایسنا، اظهار کرد: برنامه اعتکاف ویژه دانشجویان، اساتید و کارکنان خانم دانشگاه‌های مشهد، امسال با نگاهی عمیق‌تر و متناسب با زیست دانشگاهی بانوان طراحی و اجرا می‌شود. این برنامه که در چارچوب فعالیت‌های فرهنگی و تربیتی دانشگاه‌ها تعریف شده است، بانوان علاقه‌مند در تمامی دانشگاه‌های مشهد از جمله دانشگاه فردوسی، آزاد، پیام‌نور و دیگر مراکز آموزش عالی را دربرمی‌گیرد.

وی افزود: علاوه بر این، دانشجویانی که بومی مشهد هستند اما در دانشگاه‌های سایر شهرهای کشور تحصیل می‌کنند نیز امکان حضور در این اعتکاف را دارند و با توجه به استقبال این گروه، ظرفیت مشخصی برای آن‌ها پیش‌بینی شده است تا بتوانند از این فرصت معنوی بهره‌مند شوند.

مسئول واحد خواهران دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فروسی مشهد، با اشاره به اینکه ثبت‌نام این دوره اعتکاف از ۲۰ آذرماه آغاز شده است، خاطرنشان کرد: استقبال از همان روزهای ابتدایی، پرشور و قابل توجه بوده و نشان‌دهنده افزایش تمایل بانوان دانشگاهی به حضور در برنامه‌های معنوی عمیق و هدفمند است؛ برنامه‌هایی که علاوه بر بعد عبادی به نیازهای فکری، روحی و اجتماعی مخاطبان نیز توجه دارند.

آغاز برنامه اعتکاف امسال: ۱۲دیماه، ساعت ۱۹

او با تاکید به محدودیت ظرفیت، شرایط فصل سرما و لزوم پیشگیری از ازدحام و شیوع بیماری‌های فصلی، افزود: بخشی از ثبت‌نام‌کنندگان در فهرست ذخیره قرار گرفته‌اند تا در صورت فراهم شدن ظرفیت جدید، امکان حضور آن‌ها نیز فراهم شود. پذیرش حضوری معتکفین از ساعت ۱۹ روز ۱۲ دی‌ماه، مصادف با ۱۲ رجب، انجام می‌شود و برنامه اعتکاف از همان شب به‌صورت رسمی آغاز خواهد شد.

شیبک افزود: هزینه ثبت‌نام اعتکاف برای دانشجویان ۲۵۰ هزار تومان، برای کارمندان ۴۵۰ هزار تومان و برای اساتید ۵۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است. با توجه به اینکه هزینه پیش‌بینی شده برای هر نفر طی ۳ روز، ۱میلیون تومان است، مابه‌ التفاوت مبلغ دریافتی توسط دانشگاه تامین خواهد شد که این امر بیانگر جایگاه و اهمیت این برنامه در سیاست‌های فرهنگی، تربیتی و اجتماعی دانشگاه‌ها و نگاه جدی آن‌ها به مقوله سلامت معنوی و روانی جامعه دانشگاهی است.

مسئول واحد خواهران دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فروسی با اشاره به اینکه ظرفیت پیش‌بینی‌شده برای این دوره از اعتکاف حدود ۶۰۰ نفر است، تاکید کرد: برنامه ویژه بانوان در مسجد حضرت زهرا(س) برگزار می‌شود؛ فضایی که به‌لحاظ معماری، آرامش محیط و امکان تمرکز، شرایط مناسبی برای خلوت، عبادت و خودسازی فراهم می‌کند. انتخاب این مکان با هدف ایجاد فضایی امن، آرام و دور از شلوغی‌های روزمره صورت گرفته است تا شرکت‌کنندگان بتوانند با آسودگی خاطر در برنامه‌ها حضور یابند و از فضای معنوی حاکم بر اعتکاف بهره‌مند شوند.

وی افزود: اعتکاف فرصتی برای فاصله گرفتن آگاهانه از شتاب زندگی روزمره و ورود به یک تجربه ۳‌روزه مبتنی بر سکوت، تأمل و بازنگری در مسیر فردی و معنوی است. در دنیای امروز که زندگی دانشگاهی با فشارهای تحصیلی، رقابت‌های علمی، دغدغه‌های شغلی و مسائل اجتماعی همراه است، چنین فرصتی می‌تواند نقش مهمی در بازسازی روحی و ایجاد تعادل روانی ایفا کند.

اجرای برنامه‌های متنوع همزمان با برگزاری اعتکاف امسال

شیبک ادامه داد: هدف از برگزاری اعتکاف صرفاً انجام اعمال عبادی محدود نیست بلکه ایجاد بستری برای تزکیه نفس، پالایش درونی و بازیابی آرامش ذهنی است. شرکت‌کنندگان در این ۳ روز، فرصتی می‌یابند تا از فشارهای ذهنی، دغدغه‌های تحصیلی و شغلی و هیاهوی فضای بیرونی فاصله بگیرند و با نگاهی عمیق‌تر به خود، اهداف، اولویت‌ها و انتخاب‌هایشان بیندیشند. این خلوت آگاهانه، زمینه‌ساز افزایش نشاط درونی، امید به آینده و شفافیت فکری در تصمیم‌گیری‌های مهم زندگی می‌شود و می‌تواند تأثیرات بلندمدتی بر سبک زندگی و نگرش افراد داشته باشد.

او یکی از کارکردهای مهم اعتکاف را، تقویت تاب‌آوری و قدرت ایستادگی در برابر سختی‌ها و تمایلات نفسانی دانست و توضیح داد: اعتکاف به‌نوعی تمرین «ریاضت آگاهانه» به‌شمار می‌رود؛ تمرینی که به افراد کمک می‌کند توان مدیریت خواسته‌ها، صبر در برابر دشواری‌ها و مقاومت در برابر فرسایش‌های روحی و روانی را در خود تقویت کنند. این بازسازی درونی، نه‌تنها در ایام اعتکاف، بلکه پس از پایان آن نیز آثار خود را در زندگی فردی، تحصیلی و اجتماعی افراد نشان می‌دهد و می‌تواند به افزایش احساس مسئولیت، خودکنترلی و رضایت درونی منجر شود.

تمرکز بر رویکرد کاربردی در طراحی برنامه‌های اعتکاف دانشجویی

مسئول واحد خواهران دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فروسی، افزود: برنامه‌های این اعتکاف با رویکردی دانشگاهی طراحی شده‌اند و تفاوت محسوسی با اعتکاف‌های عمومی دارند. در کنار برنامه‌های عبادی، جلسات اخلاقی و معرفتی با رویکرد کاربردی برگزار می‌شود که تلاش دارد مفاهیم دینی و اخلاقی را به مسائل روزمره زندگی دانشگاهی پیوند بزند. همچنین حلقه‌های گفت‌وگو با محوریت مسائل اجتماعی، فرهنگی و هویتی پیش‌بینی شده است تا شرکت‌کنندگان بتوانند در فضایی امن و تعاملی، دغدغه‌ها و پرسش‌های خود را مطرح کنند و از تجربه جمعی بهره‌مند شوند.

وی با اشاره به اینکه کارگاه‌های مهارتی در حوزه ازدواج، خانواده و سبک زندگی نیز از دیگر بخش‌های اعتکاف امسال است، خاطرنشان کرد: این برنامه‌ها با توجه به نیازهای واقعی بانوان دانشگاهی طراحی شده‌اند و موضوعاتی چون، انتخاب آگاهانه، مهارت‌های ارتباطی، نقش زن در خانواده و جامعه و چالش‌های پیش‌روی زنان تحصیل‌کرده در جریان آنها مورد بررسی قرار می‌گیرد.

شیبک ادامه داد: معرفی زنان موفق و سرآمد در عرصه‌های علمی، اجتماعی و فرهنگی و برگزاری جلسات تجربه‌نگاری با حضور اساتید و بانوان موفق، در برنامه‌های امسال به ایجاد انگیزه، امید و الگوهای واقعی برای شرکت‌کنندگان کمک می‌کند. این اساتید و سخنرانان، افرادی هستند که مسیر رشد علمی، اجتماعی و حرفه‌ای را طی کرده‌اند و با انتقال تجربه‌های واقعی خود، تلاش می‌کنند نشان دهند موفقیت، نتیجه انتخاب‌های آگاهانه، تلاش مستمر و اتکای درونی است. چنین رویکردی می‌تواند نقش مؤثری در کاهش احساس ناامیدی و سردرگمی در میان برخی دانشجویان داشته باشد.

او ادامه داد: در کنار این برنامه‌ها، کارگاه‌های تلاوت و آشنایی با حفظ قرآن برگزار می‌شود تا شرکت‌کنندگان با ظرفیت‌ها و استعدادهای خود در این حوزه آشنا شوند و در صورت تمایل، مسیر انس بیشتر با قرآن را دنبال کنند. همچنین امکان بهره‌مندی از مشاوره‌های تخصصی فردی، اعتقادی و ازدواج فراهم شده و مشاوران متخصص در طول ایام اعتکاف به‌صورت فعال در دسترس معتکفین هستند. این مشاوره‌ها با هدف پاسخ‌گویی به مسائل شخصی و کمک به تصمیم‌گیری‌های مهم زندگی ارائه می‌شود.

تقویت حس تعلق خاطر  با مشارکت دانشجویان در اجرای برنامه‌های اعتکاف

مسئول واحد خواهران دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسی، خاطرنشان کرد: از ویژگی‌های مهم این برنامه، مشارکت گسترده خود دانشجویان در فرآیند اجراست. تشکل‌ها و کانون‌های فرهنگی دانشگاه، از مرحله ثبت‌نام تا اجرای برنامه‌ها، نقش محوری دارند و این اعتکاف به‌صورت کاملاً مشارکتی برگزار می‌شود. این مشارکت، علاوه بر تقویت حس مسئولیت‌پذیری و کار جمعی، به افزایش تعلق خاطر دانشجویان نسبت به برنامه نیز کمک می‌کند.

وی افزود: برنامه روزانه معتکفین شامل پذیرش و استقرار اولیه، آشنایی با فلسفه و احکام اعتکاف، برنامه‌های عبادی، مناجات، نماز شب، جلسات اخلاقی صبحگاهی، زمان‌هایی برای خلوت فردی و تفکر، حلقه‌های آموزشی و گفت‌وگو، نماز جماعت، افطار جمعی و برنامه‌های شبانه با حضور اساتید و سخنرانان دانشگاهی است. تمامی این برنامه‌ها با زمان‌بندی منظم و متناسب با توان جسمی شرکت‌کنندگان طراحی شده‌اند تا فضای معنوی حفظ شود و در عین حال، برای مخاطب دانشگاهی اثربخش و قابل استفاده باشد.

شیبک ادامه داد: حداقل سن پذیرش در این اعتکاف ۱۰ سال و حداکثر سن ۵۵ سال اعلام شده است. با توجه به ماهیت اعتکاف که بر خلوت، تمرکز و آرامش فردی استوار است، حضور مادران همراه با فرزند خردسال توصیه نمی‌شود، چراکه شرایط برنامه‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده که نیازمند حضور ذهن و تمرکز کامل شرکت‌کنندگان است. همچنین در ایام برگزاری اعتکاف، کلاس‌های دانشگاهی به‌صورت رسمی برگزار نمی‌شود و دانشجویان می‌توانند با هماهنگی دانشگاه در این برنامه معنوی شرکت کنند.

منبع : ایسنا