تحقق رؤیای بنیان‌گذار رویان؛ صادرات علم به جای نفت

پروانه افشاریان، در حاشیه مراسم بیستمین سالگرد سعید کاظمی آشتیانی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه شخصیت دکتر کاظمی آشتیانی واجد ابعاد عمیق علمی، مدیریتی و معنوی بود، گفت: پس از درگذشت ایشان، همواره تلاش شده است مراسم بزرگداشت این چهره برجسته علمی کشور به‌صورت توأمان با انس با قرآن و برگزاری نشست‌های علمی برگزار شود؛ چراکه ایشان علاوه بر جایگاه ممتاز علمی، به‌واسطه انس با قرآن و روحیه معنوی نیز شناخته می‌شدند.

نگاه آینده‌نگر علمی دکتر کاظمی آشتیانی

وی با اشاره به آینده‌نگری علمی دکتر کاظمی آشتیانی اظهار کرد: ایشان از نظر علمی بسیار جلوتر از زمان خود می‌اندیشید و اشراف عمیقی بر روندهای نوین علمی داشت. به یاد دارم زمانی که خبر درگذشت ایشان را شنیدم، خارج از کشور بودم و باور از دست دادن فردی با این میزان انرژی، توان و پویایی برایم بسیار دشوار بود؛ اما مسیری که ایشان آغاز کردند، به لطف خداوند و با تلاش همکاران رویان، امروز به نقطه‌ای نزدیک به افق ترسیم‌شده ایشان رسیده است.

تحقق رؤیای «صادرات علم به‌جای نفت»

این مقام مسئول با اشاره به یکی از دیدگاه‌های راهبردی بنیان‌گذار پژوهشگاه رویان بیان کرد: دکتر کاظمی آشتیانی در یکی از مصاحبه‌های تلویزیونی خود گفته بودند دوست دارم روزی را ببینم که ایران به‌جای نفت، علم صادر کند. امروز، با وجود تحریم‌ها، شاهد حضور دانشجویان و پژوهشگران خارجی از کشورهای مختلف، به‌ویژه کشورهای در حال توسعه، در پژوهشگاه رویان هستیم که برای کسب دانش به ایران می‌آیند و در قبال آن هزینه پرداخت می‌کنند؛ به‌عبارتی علم در حال صادرات است و بی‌تردید روح ایشان ناظر بر این جریان علمی است.

تداوم مسیر رویان با شتاب بیشتر

افشاریان با تأکید بر اینکه فضای علمی و فرهنگی ایجادشده توسط دکتر کاظمی آشتیانی همچنان در رویان جاری است، گفت: جوانانی که حتی پس از درگذشت ایشان به رویان پیوستند، در همان مسیری حرکت می‌کنند که ایشان ریل‌گذاری کرده بود. این قطار نه‌تنها متوقف نشده، بلکه امروز با سرعت بیشتری به حرکت خود ادامه می‌دهد و این مایه شکرگزاری است.

دستاوردهای اجرایی و علمی دکتر کاظمی آشتیانی

وی در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین دستاوردهای دکتر کاظمی آشتیانی اظهار کرد: دستاوردهای ایشان را می‌توان در دو بعد اجرایی و علمی بررسی کرد. در بعد اجرایی، ایشان بر جانشین‌پروری تأکید ویژه‌ای داشتند و همین نگاه سبب شد همکاران و همراهانشان بتوانند مسیر او را ادامه دهند.

افشاریان ادامه داد: در بعد علمی، دو اقدام بزرگ در کشور رقم خورد؛ نخست راه‌اندازی مرکز درمان ناباروری رویان به‌عنوان دومین مرکز درمان ناباروری کشور، همزمان با مرکز یزد، که امروز نتیجه آن وجود بیش از ۱۰۰ مرکز درمان ناباروری در سراسر کشور است. بسیاری از متخصصان این حوزه در مراکزی مانند رویان و یزد آموزش دیدند و این اقدام، جسارت ورود به یکی از جدیدترین حوزه‌های پزشکی را به جامعه پزشکی ایران داد.

پیشگامی در حوزه سلول‌های بنیادی

مدیر اداره برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی پژوهشگاه رویان با اشاره به نقش کلیدی دکتر کاظمی آشتیانی در توسعه علوم سلول‌های بنیادی گفت: دومین اقدام بزرگ ایشان، ورود جدی و پیشرو به حوزه سلول‌های بنیادی بود. دکتر کاظمی آشتیانی نه‌تنها از نظر عملیاتی این مسیر را آغاز کرد، بلکه همزمان بسته فرهنگی و اجتماعی لازم را برای پذیرش این علم در جامعه علمی و عمومی فراهم ساخت.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین اقدامات ایشان، اخذ مجوز پژوهش روی سلول‌های بنیادی جنینی انسانی بود؛ آن هم در زمانی که حتی در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکا محدودیت‌های جدی در این زمینه وجود داشت.

دستاوردهای ماندگار در ناباروری و سلول‌های بنیادی

افشاریان با بیان اینکه برخی دستاوردهای بزرگ در دوره مدیریت دکتر کاظمی آشتیانی آغاز شد و در سال‌های بعد توسعه یافت، گفت: در حوزه ناباروری، راه‌اندازی نخستین مرکز تشخیص ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی جنین (PGD) از جمله این اقدامات بود که امروز دامنه کاربرد آن حتی به بیماری‌هایی مانند تالاسمی نیز گسترش یافته است.

وی ادامه داد: در حوزه سلول‌های بنیادی نیز برای نخستین‌بار، سلول‌های بنیادی جنینی انسانی به سلول‌های عضلانی قلبی تبدیل شدند و تپش پیدا کردند؛ مسیری که همچنان ادامه دارد و امروز پروژه‌های متعددی در پژوهشگاه رویان در زمینه درمان بیماری‌های قلبی در حال اجراست.

خاطره‌ای از نگاه بزرگ‌منشانه دکتر کاظمی آشتیانی

این مقام مسئول با نقل خاطره‌ای از بنیان‌گذار پژوهشگاه رویان بیان کرد: دکتر کاظمی آشتیانی معتقد بودند برای تبدیل شدن به یک قطب علمی، باید جشنواره‌ها و کنگره‌های بین‌المللی برگزار کنیم. زمانی که نخستین دوره جشنواره را آغاز کردیم و تعداد نیروها محدود بود، همه بخش‌های رویان، از درمان گرفته تا خدمات، به ما کمک کردند. من حتی همکاران خدماتی را نیز برای مراسم افتتاحیه دعوت کردم، چون این رویداد را متعلق به همه می‌دانستم.

افشاریان گفت: سال بعد، با وجود برخی سوءتفاهم‌ها، دکتر کاظمی آشتیانی نه‌تنها از این رویکرد حمایت کردند، بلکه در مراسم شب اهدای جوایز همه را جمع کردند و گفتند: شما همه صاحب‌خانه هستید؛ در هر سطح و جایگاهی که باشید، نیازی به کارت دعوت ندارید و باید در مراسم حضور داشته باشید و به مهمانان خوش‌آمد بگویید. این نگاه بزرگ‌منشانه، نشان‌دهنده وسعت دید و تفکر عمیق ایشان بود.

منبع : ایسنا